Volg ons op
Facebook
Twitter

Gevoelswaarde

DOOR LILIAN STOLK

Tweeënnegentig (!) procent van de mensen verstuurt weleens emoji. Hoe konden emoji zo snel onze taal binnendringen? Beeldtaalexpert Lilian Stolk verklaart.

 ‘Goedemorgen we zijn geïnteresseerd in het huis. Moeten alleen nog wat details bespreken.’

Toen een Israëlische huisbaas deze sms van potentiële huurders ontving, dacht hij dat de deal rond was. Hij haalde meteen de advertentie van het huis offline en appte wat details terug. Hij appte nog eens, maar kreeg nooit meer een reactie. Het geïnteresseerde koppel bleek toch niet meer geïnteresseerd. Hoewel een sms natuurlijk geen bindend huurcontract is, besloot een rechter later toch dat het bericht van het stel, met namedoorde ende, zooptimistisch overkwam dat het misleidend was. Het koppel moest de verhuurder een schadevergoeding betalen van $2200. Dit voorbeeld laat mooi zien dat emoji zo’n essentieel onderdeel van onze taal is dat het ook buiten het domein van onze smartphone treedt. Het wordt niet alleen in de rechtszaal besproken, maar verschijnt ook in serieuze documenten. Zo stond laatst in de doorberekening van de miljoenennota van het CPB voor 2020, een lang en technisch geschreven document, ook een emoji!

Tweeënnegentig procent van de mensen verstuurt weleens emoji. De symbolen staan nu acht jaar standaard geïnstalleerd op onze telefoon. Dit hebben we allemaal te danken aan Steve Jobs, je weet wel, de oprichter van Apple. Toen hij in 2008 zijn, zo zou later blijken, revolutionaire eerste iphone uitbracht, wilde hij deze telefoon ook in Japan lanceren. Een uitdaging! Want Japan had tot die tijd altijd zijn eigen mobiele telefoonmarkt gehad. Zonder Nokia’s of Blackberries, maar met telefoons waar al jaren emoji op stond. Het was daar een essentieel onderdeel van mobiele communicatie. Als Jobs Japanners aan zijn iphone wilde krijgen moest er dus ook emoji op komen. Zo gezegd, zo gedaan. De Japanse emoji-set werd één op één gekopieerd en geïnstalleerd. Om die reden scrollen we nog elke dag langs een uitgebreide collectie aan sushi en andere Japanse rijstgerechten. Niemand had gedacht dat emoji door mensen over de hele wereld gebruikt zou worden.

Waarom zijn we dan massaal emoji gaan omarmen? Dat heeft te maken met hoe de smartphone onze communicatie veranderd heeft. Op een mobiele telefoon moesten we nog per bericht betalen. Op een smartphone werd dat gratis waardoor we gesprekken gingen uitschrijven.

We leerden net zo snel typen als we praten. We begonnen korte zinnen over en weer te sturen en ook de toon van onze getypte berichten werd even direct als spreektaal. Soms zelfs voorzien van stopwoordjes als ‘euh’ ‘hmm’ of ‘ah!’. Als we een face-to-face gesprek voeren zijn de woorden die we zeggen maar één onderdeel van onze boodschap.

De handgebaren, onze blik of de klemtoon die we gebruiken, vertellen net zo veel. In digitale gesprekken vertalen we onze non-verbale signalen met emoji. Stel een vriendin appt last minute een afspraak af. Jammer, maar nu heb je wel tijd om dat ene boek uit te lezen. Als je alleen ‘Ok’ terugstuurt, komt dat nors enkortafover.Via‘Ok ’laat je zien dat je er echt oké mee bent. Dankzij emoji kunnen we met ons schrift dus informele gesprekken voeren. De beeldtaal kan ook dingen die met het alfabet alleen ontzettend moeilijk zijn, zoals het overbrengen van ironie. Als iemand je tagt in een foto waar je niet zo charmant op staat, en je post daaronder: ‘Topfoto’ is duidelijk dat je precies het tegenovergestelde bedoelt.

Het alfabet is effectief. We zijn verhalen gaan opschrijven omdat tekenen enorm veel tijd kost. Onze smartphone lost dat probleem op. Het apparaat kan namelijk veel meer dan alleen typen en het alternatief is vaak sneller. Een zin als ‘ik hou van jou’ is in de vorm van een [rood hart-emoji] zelfs in één tik verstuurd.

Lees verder in de VARAgids op pagina 19.