Volg ons op
Facebook
Twitter

Ingeborg Beugel

DOOR ROGER ABRAHAMS

Documentairemaakster Ingeborg Beugel (59) komt hartstochtelijk op voor verschoppelingen, zoals haar geliefde Grieken in de nieuwe reeks Hotel Athena. In Nederland mist ze medeleven. ‘Ik ben bang dat ik De Nieuwe Mensch niet meer aanvoel.’

 

Je bezocht Griekenland voor het eerst tijdens een gezinsvakantie in 1978. Je stapte uit het vliegtuig en wist: hier hoor ik thuis. Het was vlak na mijn eindexamen en net voordat ik geschiedenis zou gaan studeren. Ik was achttien jaar oud. De warme lucht sloeg als een lauwe vaatdoek in mijn gezicht. Het was op het oude vliegveld van de hoofdstad, helemaal niet mooi, en ook toen was er al luchtvervuiling, maar toch dacht ik: wauw, dit is het. Geen idee waarom.

Ben je in het verkeerde land geboren? Dat weet ik niet. In Nederland kan ik in elk geval niet meer aarden. En ik heb me hier nooit echt prettig gevoeld.

In de jaren 80 en 90 werkte Beugel vanuit Athene als Balkancorrespondent voor Het Parool, Trouw, NRC Handelsblad en verschillende omroepen. Ze was met een Griekse man getrouwd en kreeg er twee kinderen. Na Srebrenica had ze genoeg van de oorlog in Joegoslavië en in 1995 verhuisde ze, inmiddels gescheiden, terug naar Nederland om aan de slag te gaan voor actualiteitenprogramma Brandpunt, later Netwerk. Sinds drie jaar woont ze weer in de Griekse hoofdstad. Omdat ze het hart van de Europese beschaving in brand ziet staan en vindt dat daarover bericht moet worden, maakte ze de documentaireserie Hotel Athene.

We horen weer positieve ver- halen over Griekenland: het toerisme trekt aan, de overheid kan geld lenen tegen een lage rente en van vluchtelingen vernemen we niet meer zoveel. De lucht lijkt opgeklaard. Dat is één grote nepnieuwsshow. Griekenland is enerzijds de bestemming van veertig miljoen toeristen per jaar en alle vuilnis die ze produceren, en anderzijds het afvalputje voor vluchtelingen die de rest van Europa niet wil hebben. Vandaar de titel van mijn serie: welkom in hotel Athene.

Het gaat zo slecht? Dat de hoge heren hebben besloten dat Griekenland weer zelfstandig geld op de financiële markten kan lenen: what the fuck? Denk je dat de gewone Griek daar iets van merkt? De crisis van 2010 is helemaal niet voorbij. Er is geen sprake van een opbloei van de economie of een afname van de werkeloosheid, zoals ze ons willen doen geloven. Sterker: het ergste moet nog komen. De middenklasse is weggevaagd. Wat er aan verzorgingsmaatschappij bestond, is verdwenen. 45 procent van de bejaarden moet rondkomen met een pensioen van 350 euro per maand. Hun kinderen zijn hun baan kwijt en de kleinkinderen trekken bij vader en moeder in, dus soms doen gezinnen van maar liefst zeven mensen het met zo’n bedrag. De bodem is bereikt.

Veel Nederlanders kennen je van Pauw & Witteman, waar je in 2011 regelmatig aanschoof om de Griekse crisis te bespreken. Het verhaal dat je nu vertelt, klinkt vergelijkbaar. Ik kreeg op tv vaak het gevoel dat ik mijn microfoontje moest neerleggen en weglopen. Ik werd niet serieus genomen. Ze behandelden mij alsof ik een Griekse was.

Je nam het dan ook consequent op voor de Grieken. Hoe moet het anders? Hierover kan je toch niet monotoon gaan zitten vertellen? Ik leef momenteel in een Atheense buurt waar ik keurige oude vrouwen zie lopen met haaruitgroei, omdat ze zich het niet meer kunnen veroorloven om naar de kapper te gaan. Met kleren aan die verraden dat ze het ooit goed hadden wroeten ze iedere dag in vuilnisbakken, op zoek naar eten.

Je buurt, Metaxourgeio, speelt een grote rol in ‘Hotel Athene’. Er is veel verval, de kruidenierster op de hoek heeft het moeilijk, en elke keer wanneer je met de hond naar buiten gaat, moet je je langs de drugsgebruikers voor je deur wringen. Maar hoe lang nog? Metaxourgeio is een magneet voor yuppen geworden. Die verhuren hun appartementen in New York of Berlijn en komen met dat geld naar Athene, waar ze spotgoedkoop en als een koning kunnen leven. Denk je dat die junks straks mogen blijven? En de straathonden?

Je schetst een deprimerend beeld. Waar zit de hoop in je serie? In de laatste aflevering.

Die gaat over een jong echtpaar, Olympia en Pavlos. Net als zovelen van hun generatie zijn ze noodgedwongen van de stad naar een verlaten dorp in de bergen verhuisd. Dat is een trend in Griekenland. De opa en oma van Pavlos hebben hun daar geleerd om weer van het land te leven. Ze maken olijfolie en feta, en telen tomaten en aubergines. Ze hebben zelfs twee kinderen gekregen: de enige peuters van het dorp, dat nu 52 bejaarde babysitters telt. Hartverwarmend. Maar ik vind het interessant dat Hotel Athene je deprimeert. De serie is juist niet hard genoeg. Zoveel dingen zijn zó erg, maar ik kreeg te horen: nee Ingeborg, daar zitten de kijkers niet op te wachten. Terwijl ik juist wilde dat ze van hun stoel zouden vallen. Ik loop in Nederland rond met de neiging iedereen eens goed wakker te schudden. Ik word helemaal gek in deze bubbel. Ik snap niet dat mensen hier kunnen leven.

Waarom niet? Ik leef in de rauwe rafels van onze stervende EU. Dat is niet altijd even makkelijk en ik huil veel. Ik zie verschrikkelijke dingen, vooral in de Griekse gruwelkampen, waar grote aantallen vluchtelingen binnenstromen. Er is zoveel onrecht.

Waarom begrijpen wij Griekenland maar niet? Nederlanders zijn voorgelogen. Toen Athene het vertrouwen verloor van de financiële markten en uit de euro dreigde te vallen, kwam een goed geoliede hetze tegen Griekenland op gang. Het zogenaamde steunpakket van de EU en het IMF aan Griekenland ging om niets anders dan het overeind houden van Noord-Europese banken. Die waren omgevallen als Athene niet nog meer leningen had gekregen.

Dus werd een verhaal bedacht over Europese solidariteit met een land dat het moeilijk heeft. Die propaganda heeft goed gewerkt. Nederlandse toeristen gingen in Griekse restaurants eten en weigerden vervolgens de rekening te betalen: de Grieken waren hun immers geld verschuldigd.

Lees verder in de VARAgids op p8.