Volg ons op
Facebook
Twitter

Jelka van Houten

DOOR RONALD GIPHART

Jelka van Houten wilde geen actrice worden maar werd het toch. 'Alle hysterie die ik in mij had, kon ik met spelen en optreden kwijt.'

Je speelt in De verleiders female, een toneelvoorstelling die onder andere over het feminisme gaat. Kwam je zelf ook uit een vrijgevochten milieu?

Ik ben opgegroeid in het bos van Amelisweerd in Bunnik, tussen de vogeltjes en de bomen. Ik zat aanvankelijk op een zo’n zelfdoeschool met een schoolhond en een biologieleraar die blowde in de klas. Mijn eigen afkomst was niet zo vrijgevochten, eerder ongrijpbaar.

Ik begreep dat je aanvankelijk kunstenares wilde worden…

Ja, als ik kind was ik sowieso een heel erge knutselaar. Wij woonden in een bos en daar was altijd iets te doen. We hadden een buurman die vroeger timmerman was geweest, en dat was echt mijn maatje. In zijn garage leerde ik boren en zagen. Later bouwde ik tafels en stoelen met hem, dus zo kwam ik op het idee om naar de kunstacademie te gaan. Nou, dat was niet per se een groot succes, want ik kreeg het al snel aan de stok met mijn leraren. Ik dacht: dit zijn mensen die ooit zelf iets hebben gemaakt, maar nu nooit meer iets maken en mij gaan vertellen wat ik fout doe. Ik bleek er te opstandig voor. Volgens mijn docenten maakte ik veel te gezellige dingen, dus niet donker en mysterieus genoeg. Ooit maakte ik een erg leuke vissenkomtafel waardoorheen allemaal vissen zwommen. Die werd dus afgekeurd. Uit balorigheid dacht ik: dan ga ik nu eens doen wat ze van mij verwachten, waarna ik een bruine en een zwarte stift heb gepakt en daarmee ben gaan krassen. Het resultaat was dat ik er volgens hen enorm op vooruit was gegaan. ‘Ik heb gewoon precies gemaakt wat jullie wilden, zie je dat dan niet? Godverdomme, wat is dit voor school?’ riep ik tegen een docent. Nou ja, dat waren dus mijn laatste woorden. Ik wilde op hoge poten weglopen, en stormde naar de lift, maar die bleef hangen. Moest de man die ik net had uitgefoeterd mij bevrijden. 

Daarna deed je de filmacademie, met als specialisatie art direction, het aankleden van sets. Dat zat een beetje in dezelfde richting.

Ja, die opleiding zat er net, ik was een van de eerste studenten. Volgens mij was ik de slechtste student ooit. Ik hoorde dat ze er nog steeds een bouwwerk van mij hebben staan, een maquette van een set, gemaakt van lego. Dat leek me heel praktisch, maar op de academie dachten ze er anders over. Ze hebben hem bewaard om aan nieuwe studenten te kunnen laten zien: kijk jongens, zo moet het dus niet. Ik vond de opleiding overigens echt een feest, maar meer vanwege de gezelligheid en de saamhorigheid.

Was je toen al feminist?

Natuurlijk ben ik altijd voor gelijke rechten voor vrouwen geweest, maar ik besefte niet wat dat inhield. Ik was toen niet politiek bewust, nu wel. Vroeger als ik moest stemmen belde ik iemand met de vraag wat ik moest invullen. 

Was het je droom om zelf te acteren en spelen?

Helemaal niet! Op de filmacademie heb ik een keer op verzoek in een Telefilm gespeeld, Liefje heette die, echt een rampenproductie. Een film over incest, ik moest iemand vermoorden met een bijl. Op de set heb ik alleen maar huilend rondgelopen.

Waarom ben je later dan toch in die wereld verzeild geraakt?

Omdat ik een agent een keer vertelde dat ik het zingen heel erg miste. Een paar weken later belde hij me met de vraag of ik auditie wilde doen voor Turks fruit, de musical. In eerste instantie wilde ik dat helemaal niet, want ik was heel preuts. Ik vond dat gedoe met seks heel gênant, het woord zelf sprak ik nog niet eens uit. Verder vond ik het ook een belachelijk idee om ‘Maak me geen kindje’ in een hoge c te zingen. Ik ging zonder ambities naar die auditie, en daar gebeurde echt iets. Het was een memorabel moment. Ik ben nooit zo zeker van en over mezelf, maar toen ik na die auditie naar buiten stapte wist ik: dit gaat gebeuren. En het gebeurde ook. Ik heb uiteindelijk die voorstelling 350 keer gespeeld.

Lees verder in de VARAgids op pagina 9.