Volg ons op
Facebook
Twitter

Net als in de serie

De bioscoopversie van televisieserie Downton Abbey is glorieus geslaagd. Dat is niet vanzelfsprekend, want het gaat soms mis als series films worden en andersom.

Door: Robert Gooijer

Je houdt je hart vast als je favoriete serie onderhanden wordt genomen door een filmmaatschappij. Het kan gruwelijk mis gaan; voorbeelden te over. In de jaren 70 waren we verslaafd aan de hallucinerend hippe avonturen van het televisie-duo Emma Peel en John Steed in De Wrekers, om in 1998 genadeloos te worden overrompeld door de volkomen mislukte bioscoopversie The Avengers. In de jaren 80 waren velen op de middelbare school massaal idolaat van de komische actieserie The A-team en ons afgrijzen over de gelijknamige, verschrikkelijke, bijna blasfemisch belabberde bioscoopfilm uit 2010 was derhalve grenzeloos.

De geruchten over een filmversie van dé comedy-serie van de jaren 90, Friends, steken al jaren de kop op, waarna ze tot veler opluchting door de oorspronkelijke acteurs steevast naar het rijk der fabelen worden verwezen. En de filmversie van Breaking bad, misschien de beste tv-serie van deze (jonge) eeuw, zien we ook met enige vrees tegemoet als El Camino zes jaar na het einde van de serie in oktober in première gaat, verwarrend genoeg niet in de bioscoop maar op Netflix. Dat laatste is dan exemplarisch voor de toenemende vervaging en vermenging die optreedt tussen de ooit gescheiden werelden van film en televisie.

Er zijn uitzonderingen – de filmversies van The Blues Brothers, Mission Impossible, Star Trek, The Muppets, The Naked Gun en The Untouchables kunnen allemaal op eigen benen staan en zijn soms zelfs beter dan de series waarop ze zijn gebaseerd – maar de ervaring leert dat de filmversie van een tv-serie reden is tot gepaste ongerustheid. Net als het tegendeel: een tv-serie gebaseerd op een geslaagde bioscoopfilm. Van beide categorieën krijgen we de komende jaren nieuwe gevallen onder ogen, vooral van die tweede. Laten toekomstige makers van de eerste categorie in hemelsnaam een voorbeeld nemen aan die van Downton Abbey, de film.

Wat die goed doen, is dat ze zowel de plaats van handeling als de acteurs en scenarioschrijver van de serie hebben gehandhaafd voor de bioscoopversie. Ze bedwongen de neiging iets ‘nieuws’ te doen, de setting bijvoorbeeld deels te verplaatsen naar een exotische locatie en anderszins uit hun dak te gaan met het veel ruimere budget. Geen expedities naar jungles of bezoekjes aan nog veel voornamere adellijke oorden. Dat de Abbey zelf als hoofdlocatie terugkeert, was natuurlijk onvermijdelijk – het draaiende houden van dit landgoed en het huishouden van de familie Crawley was de basis van de verhaallijn van alles zes seizoenen Downton van 2010 tot 2015. Niet alleen het landhuis keert terug, ook de meeste van de karakters van wie we in 2015 afscheid namen, zien we opnieuw. Verhaaltechnisch wordt niet uit de band gesprongen en Downton Abbey blijft op het grote doek even vertrouwd als op het kleine scherm. Sommige verfilmingen kiezen ervoor een heel andere kant op te gaan dan het origineel – in de eerste Mission Impossible-film met Tom Cruise uit 1996 bijvoorbeeld werd Jim Phelps, in de geliefde tv-serie in de jaren 60 nog de held, tot woede van veel oude fans ontmaskerd als smerige verrader – of ze pompen de actie en intrige op tot belachelijke proporties omdat het hogere budget te kunnen spenderen – zie de verfilming van The A-Team, dat als serie bijna lachwekkend low-budget was.

Niets van zulke fratsen in Downton Abbey. Scenarioschrijver Julian Fellowes, die ook de tv-serie schreef, veroorlooft zich wel een bijzondere gebeurtenis – de koning en koningin van het Verenigd Koninkrijk brengen een onverwacht bezoek aan Downton, waarover de zenuwen zowel up- als downstairs danig toeslaan. De Crawleys zoeken dus niet de wijde wereld op in de film, maar de wijde wereld zoekt hen op. De halve hofhouding van de vorst en vorstin komt mee, met eigen beveiliging, eigen koks (de Franse chef is over-the-top hilarisch) en eigen bedienden. De personeelsleden van de Abbey zijn geschokt over hoe weinig ze mogen doen tijdens het koninklijk bezoek.

Lees verder in VARAgids 37 vanaf pagina 35.