Volg ons op
Facebook
Twitter

Top 40, 100 jaar Radio

RADIOSTERREN DOOR CAROLIEN SPAANS

De radio bestaat een eeuw: wie zijn in die tijd de belangrijkste smaakmakers geweest? Voor welke legendarische namen zette je (en zet je) het toestel aan? Een vakjury van veertien radiokenners stelde een top40 samen.

40. SJORS FRÖHLICH  (1967)

‘Hij kan alles: sport, popradio, infotainment en nieuws’, aldus de jury. ‘Sjors kon al radio maken voordat hij kon lopen.’ De ex-hoofdre-dacteur van BNR Nieuwsradio – en per november burgermeester van Vijfheerenlanden – begint in 1982 aan zijn radiocarrière bij de NCRV met het jongerenprogramma Tussenuur. Wordt beroemd met The Magic Friends, Cappuccino en Stand.nl en wint drie Marconi Awards. Rijdt ook acht jaar lang mee achterop de motor voor Radio Tour de France.

39. ERIK DE ZWART (1957)

Radio Unique, Radio Caroline,

Radio Unique, Veronica,

TROS, Veronica, 538,

Talpa, Veronica: Erik hopt en springt en groeit van station naar station en terug en vooruit, plus nog allerlei zijweggetjes en bijdingetjes – áls het maar met radio te maken heeft. Zo is hij de man van de Top 40, richt hij samen met Lex Harding Radio 538 op, haalt hij Edwin Evers binnen en is hij sinds 2006 voorzitter van de Stichting Nederlandse Top 40. Tegenwoordig heeft hij radiostations ingeruild voor treinstations en treinen in het algemeen, en ook niet onbelangrijk: hij is de verteller van Thomas de Trein.

38. BOB USCHI & GABRI DE WAGT

(1911–1995) & (1921–2003)

Los van elkaar maakte dit duo schitterende, bijzondere en grensverleggende dingen maar samen zijn ze de grondleggers van de radio-(undercover)journalistiek in de jaren 50. Ze komen in 1948 met elkaar in contact en maken twaalf jaar lang spraakmakende, taboedoorbrekende series over bijvoorbeeld de louche praktijken van kwakzalvers en de toen nog hermetisch afgesloten medische wereld. ‘Met verborgen microfoons, een unicum!’

37. DONALD DE MARCAS (1933)

De man met de baard en de grote grijns: warm, kundig, en een stem die zo herkenbaar is, dat hij als enige nieuwslezer in deze lijst staat. Na een lange carrière als hoorspelacteur (‘Okidoki!’), radiopresentator, verteller, cabaretier (onder meer bij de programma’s van Jan de Cler) vergaart hij zijn grootste faam als nieuwslezer bij de ‘Radionieuwsdienst, verzorgd door het ANP’ van 1982 tot zijn pensionering in 1998.

36. KEES SCHILPEROORT (1917–1999)

‘Mag ik het geluid nog één keer horen?’ In het programma Raden maar een veelgehoorde vraag.

De strekking: Schilperoort laat een geluid horen dat geraden moet worden door luisteraars en bij een misser wordt de pot met vijftig gulden verhoogd. Simpel, maar memorabel. ‘Kees had zó’n markant geluid, je hoort ’m zo weer.’ Nadat Raden maar wordt gestaakt, krijgt het programma in 1981 een vervolg met De stemband (samen met Annette van Trigt en Erik de Zwart), waarbij een stem geraden moet worden. In 2003 wordt De stemband uitgeroepen tot leukste radioprogramma aller tijden.

35. JAN DE CLER (1915–2009)

Hij schrijft het lied Hup Holland Hup, maar deze radiomaker trekt in zijn hoogtijdagen ook acht miljoen (!) luisteraars. Met het KRO-radioprogramma Negen heit de klok. In dit programma vol liedjes, sketches, een live-orkest én publiek treedt hij samen met Alexander Pola op als het duo Dip en Dop. Ook schitterend: bij de voetbalwedstrijden die door zijn KRO worden uitgezonden, verzorgt hij voor, tijdens en na de wedstrijd een verslag op rijm. Dat is nog sneller pennen dan Nico Dijkshoorn bij DWDD, mensen. Op 40-jarige leeftijd laat hij zich omscholen tot huisarts, een beroep dat hij tot zijn 77ste blijft uitoefenen.

34. HANS HOGENDOORN (1947)

De stem van Radio 1 en vooral bekend van Met het oog op morgen. Al sinds 1976 klinkt het elke avond van de week: Buiten is het …graden, binnen zit…’

33. JACK SPIJKERMAN (1948)

De steen en been show start in 1985 bij de VARA en wordt een groot succes. Samen met Henk Westbroek en Dolf Jansen introduceert hij niet-bestaande voorwerpen en het spel De Kwisbast vergeet ook niemand meer. Spijkerman is ook de eerste presentator van Spijkers met koppen, de opvolger van het legendarische In de rooie haan.

32. JAN PELLEBOER (1924–1992)

Lang, láng voordat Piet Paulusma de gezellige weerman wordt, is er al Jan Pelleboer. De eerste weerman met personality, die zon, regen en wolkenvelden uitvent alsof hij smeuïg nieuws te melden heeft – in plaats van de dan gangbare beschuitdroge mededelingen. Inclusief rapportcijfers (‘Ik geef het weer van vandaag een zeven.’), spreuken en wijsheden. Tot 1954 is hij te horen op Hilversum 3, daarna op televisie en bij de Wereldomroep.

31. LILY PETERSEN (1913–2004)

‘Hallo kinderen van het hele land!’ Wie erbij was (en dat waren héél veel kinderen) weet het nog: Kleutertje luister van de AVRO, dat van 1946 tot 1975 te horen is. Slechts tien minuten per aflevering, maar dat was leuk!

En gezellig! Een soort Zappelin of Telekids avant la lettre, maar dan met alleen liedjes en verhaaltjes. Lily Petersen (toevallig echt een perfecte kleuterjuffennaam) presenteert het, samen met Herman Broekhuizen – geestelijk vader van liedjes als Helikopter, helikopter – en later Joop Stokkermans.

30. PETER VAN BRUGGEN (1948)

Presentator van Het weeshuis van de hits, dat van 1981 tot 1992 te horen is (met het ontroerende weesjongetje Morrison). Jury: ‘Ik ken de gedichtjes van Morrison nog woord voor woord’. ‘Fan-tas-tisch programma, geweldige presentator.’ ‘Een meester van de fantasie en beeldende radio.’ Van 1992 tot 1997 presenteert Peter van Bruggen de populaire ochtendshow The breakfastclub, met Jeanne Kooijmans.

Lees verder in de VARAgids op pagina 19.
VARAgids 44 is t/m maandag 4 nov. te koop in de winkels.