Volg ons op
Facebook
Twitter

Warm lopen

DOOR KOEN VAN DER VELDEN

Het emiraat Qatar doet er alles aan om als organiserend sportland serieus genomen te worden. En dat gaat ver.

Precies een jaar voor de wereldkampioenschappen atletiek in Doha demonstreerde de organisatie van het toernooi de nieuwste noodgreep die nodig was om het evenement überhaupt mogelijk te maken: airconditioning in het gerenoveerde Khalifa International Stadium, deze week het toneel voor ’s werelds beste atleten. Buiten schommelde de temperatuur rond de veertig graden celcius, ‘binnen’ in het stadion daalde het kwik een graad of vijftien met behulp van honderden enorme blazers die de sintelbaan omringen. Atleten zouden geen hinder of voordeel ondervinden van de gefabriceerde briesjes - tijdens wedstrijden wordt de luchtstroom naar boven gedirigeerd, verzekerde de verantwoordelijke projectontwikkelaar. De man sprak van een primeur: nergens ter wereld bestond een openluchtstadion met airconditioning. Een kanttekening werd daarbij vergeten: nergens ter wereld was het nodig - normaal gesproken haalden sportbonden het niet in hun hoofd een groot toernooi te organiseren in omstandigheden gelijk aan een opgevoerde sauna, maar voor Qatar wordt graag een uitzondering gemaakt.

In hoofdstad Doha wordt sinds de jaren 90 een jaarlijkse Diamond League-wedstrijd georganiseerd, waarbij atleten in het relatief koelere voorjaar het outdoorseizoen aftrappen. Evenementen als de Motogp, een ATP- en WTA-tennistoernooi en een Masters-golftoernooi zijn jaarlijkse kost, onder meer het WK turnen, wielrennen en handbal werden de afgelopen jaren in de Golfstaat gehouden. In 2010 kreeg het land tot ontzetting van velen het WK voetbal van 2022 toegewezen, na een, zo zou later blijken, in corruptie gedrenkte selectieprocedure. In Doha, waar 99 procent van de populatie woont, vormt de zogeheten Aspire Zone het sporthart van de stad, een gebied met een oppervlakte van 250 voetbalvelden waar de faciliteiten van topkwaliteit zijn gebouwd. (Vorig seizoen belegde onder meer PSV er zijn winterse trainingskamp.) De investeringen in sport, in binnen- en buitenland, en het organiseren van evenementen zouden het land een vriendelijke, toegankelijke uitstraling moeten geven en de status moeten verhogen. Daarbij dient de ‘sportindustrie’ – in 2011 kocht het investeringsfonds van Qatar voetbalclub Paris Saint- Germain – de welvarendheid op lange termijn in stand te houden, want ooit zullen de gas- en olievoorraden waaraan het land zijn rijkdom te danken heeft verdampen. In de Qatar National Vision 2030, een document waarin de toekomstplannen van het emiraat staan opgesteld, speelt sport een belangrijke rol. Ook toerisme vormt een belangrijke bron van inkomsten.

Voor Qatar in relatief korte tijd een van de rijkste landen ter wereld werd, was het een van de armere in het Midden-Oosten.

Op de plek waar inmiddels het kunstmatige eilandenparadijs The Pearl uit de zee is gestampt, werd vroeger naar parels gedoken en hengelden vissers hun vangsten aan boord. Van een WK voetbal werd nog niet gedroomd. De ontdekking van olie- en gasvoorraden in de jaren 30 veranderde het land voorgoed: in 2019 heeft het kleine emiraat een bruto nationaal product van 167 miljard, waar dat aan het begin van de jaren 70, nadat het land onafhankelijk werd van Groot-Brit-tannië, nog rond de 300 miljoen was. De plotselinge weelde moest worden tentoongesteld, besloot het land. Gebouwd wordt er nog altijd in recordtempo. Een reisgids van The New York Times die het land aandeed, vergeleek het met een bankstel waar het plastic nog omheen zit. Fonkelnieuw, en soms een tikje zielloos.

Wie aankomt op het vliegveld van Doha, stuit op een zeven meter hoge, knalgele teddybeer, uitgerust met een immense lampenkap. Het project van de Zwitserse kunstenaar Urs Fischer stond ooit in Manhattan, maar werd op een veiling van Christie’s voor 6,8 miljoen dollar gekocht door de koninklijke familie van Qatar, die veel uitgeeft aan kunst en architectuur. Het dit jaar geopende National Museum of Qatar is een indrukwekkend bouwwerk dat uit 539 in elkaar schuivende schijven bestaat. Het Museum of Islamic Art is een pronkstuk in het hart van Doha en de nationale bibliotheek een creatie van Rem Koolhaas. Veertien bronzen beelden van Damien Hirst, geplaatst bij het grootste ziekenhuis van de stad, zorgden enkele jaren geleden voor controverse. De veertien meter hoge objecten – ongeboren baby’s in baarmoeders – werden kort na de onthulling in 2013 afgedekt en pas jaren later opnieuw tentoongesteld. Over smaak valt in Qatar prima te twisten: bij het Qanat Quartier, bijvoorbeeld, waar men aan de tekentafel heeft afgekeken bij Venetië en toeristen op de foto kunnen op een replica van de Rialtobrug. Bij een nieuw openluchtwinkelcentrum in de stad zijn twee grote, glimmende kunstwerken in de vorm van verpakte cadeautjes geplaatst.

Lees verder in de VARAgids.